جمع صحيفه به معناى ورق و برگ است كه بر آن بنويسند . « دفتان » تثينهء « دفه » به معناى جنب و كنار هر چيز است . « دفتا المصحف » يعنى جلد رو و پشت كتاب . « 1 » بنابراين مصحف ، چند برگ دارد ، نه يك برگ ؛ ولى گاه مىتواند كتاب بيش از يك برگ نداشته باشد ، نيز مصحف مىبايست ميان دو جلد باشد ، كه برگ‌ها ( صحف ) را در بر داشته باشد . « 2 » در نتيجه بايد گفت « مصحف » به معناى كتاب مجلّد و شامل هر كتابى مىشود و اختصاص به قرآن ندارد ، گو اين كه معناى مشهور مصحف ، قرآن است . پس لغتا نمىتوان گفت مصحف به معناى قرآن است . ترديدى نيست كه واژهء مصحف به معناى قرآن بسيار به كار گرفته مىشود اما نمىتوان گفت « علم » براى قرآن است بلكه شهرت مصحف ، قرآن مىباشد گر چه در سنت به معناى قرآن است مانند روايات ذيل : پيامبر فرمود : « من قرأ القرآن في المصحف كانت له ألفا حسنه . . . ؛ هر كه قرآن را كه مصحف [ يك جا جمع آورى ] شده بخواند ، دو هزار خوبى ، پاداش دارد . » « 3 » باز فرمود : « أعطوا أعينكم حظّها من العبادة ، قالوا : و ما حظّها من

--> ( 1 ) - المصباح المنير ، فيّومى ص 197 ؛ الفروق اللغويه ، ابو هلال العسكرى ، ص 241 ، چ بصيرتى - قم . ( 2 ) - مناهل العرفان ، زرقانى ، ج 1 ، ص 394 ، چ دار احياء التراث ، بيروت ، 1412 . ( 3 ) - البرهان فى علوم القرآن ، زركشى ، ج 1 ، ص 546 ، دار الكتب العلميه ، بيروت - 1403 .